Pamiętam z dzieciństwa, jak mój dziadek mielił młoda pokrzywę i wyciskał z niej sok. Ja, osoba urodzona w czasach lotów kosmicznych, rozwoju nauki i technologii uważałam takie praktyki za totalne „zabobony”. 🙂

Dziewięć lat temu, gdy doskonale już zrozumiałam, że zdrowia nie odnajdę w kolejnej kuracji antybiotykowej i zdecydowałam się zrobić porządek ze swoim organizmem i życiem – przeprosiłam skromną pokrzywę. Wtedy pomogła mi oczyścić mój mocno zanieczyszczony i obciążony antybiotykami (które przyjmowałam regularnie od dzieciństwa) oraz stylem życia (paliłam papierosy i piłam alkohol – tak jak niemal wszyscy) organizm. Od tego czasu zaprzyjaźniłam się z nią na dobre. Jednak w sposób absolutnie wyjątkowy doceniłam ją, gdy byłam w mojej drugiej ciąży. Przez cały okres jej trwania miałam w zasadzie świetne wyniki – mój lekarz twierdził, że są tak dobre, jakbym w ogóle nie była w ciąży. Jednak pod sam koniec jej trwania, w dziewiątym miesiącu okazało się, że spadł mi poziom żelaza. To była dla mnie fatalna wiadomość, ponieważ chciałam urodzić Córeczkę w domu. Moja cudowna położna Ewa Janiuk ostrzegła mnie, że jeśli w ciągu dwóch tygodni moje wyniki nie będą IDEALNE, to niestety nie będzie możliwy poród domowy. Jego warunkiem jest IDEALNE zdrowie matki i dziecka, a poziom żelaza nawet odrobinę nie może być zaniżony. Tak drastyczne są przepisy dotyczące domowych porodów, a odpowiedzialność położnej jest OGROMNA – dużo bardziej niż w jakimkolwiek szpitalu. Wszyscy doskonale wiemy, że syntetyczne żelazo oraz kwas foliowy są bardzo słabo przyswajalne przez ludzki organizm, a skutki uboczne są fatalne – obciążenie wątroby oraz ogromne problemy z trawieniem, które w czasie ciąży i tak wymagają szczególnej dbałości i troski. Ewa poleciła mi przyjmowanie naturalnego preparatu z sokiem z pokrzywy (młoda pokrzywa wtedy jeszcze nie wyrosła). Dwa tygodnie później, z bijącym sercem odebrałam wyniki. Szok! Były idealne! Pokrzywa naprawdę zadziałała! To nie były „zabobony”, ale mój życiowy, naukowo dowiedziony fakt! Dzięki temu bez problemu mógł się odbyć poród o jakim marzyłam. Natura dała mi to, co najcenniejsze. 🙂

Dzisiaj większość osób, nawet tych dbających o zdrowie, nie docenia pokrzywy. Ma ona chyba zbyt słaby PR i nikomu nie zależy na tym, aby ją zareklamować. Rośnie niemal wszędzie, jest tak powszechna, że aż drażni. Nikt za nią zresztą nie przepada – parzący chwast.

Cóż, Hipokrates uważał ją za leczniczą królową wszelkich ziół, podobnie jak Hildegarda z Bingen.  Starożytni Rzymianie leczyli nią reumatyzm i artretyzm, a Kopernik problemy z nerkami. Przed wiekami popiołem z pokrzywy posypywano rany po ugryzieniu przez wciekłego psa, a sproszkowane nasiona dodawano do potraw kobietom w ciąży, w celu ułatwienia porodu. Uważano również, że odwar z nasion pokrzywy leczy zatrucia grzybami. Pokrzywą leczono gruźlicę, żółtaczkę, astmę, cukrzycę czy kolkę nerkową. Pokrzywę również palono jak papierosy! To było remedium na ból zęba, uporczywy kaszel oraz astmę.

Z pozoru ta niepozorna roślina uważana jest za nieprzyjazną. Natrętnie wyrasta na łąkach, piaskach, nawet pośród kamieni. Musi mieć w sobie wielką moc, skoro radzi sobie nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach. I tak właśnie jest. W naszym klimacie to jedna z najcenniejszych roślin leczniczych. Współcześni naukowcy dokładnie ją przebadali i są zdumieni bogactwem składników odżywczych oraz właściwościami leczniczymi nieporównywalnymi z innymi roślinami!

Co zawiera pokrzywa?

Kwas foliowy, żelazo, mnóstwo witaminy C, wapń, krzem – to tylko kilka z jej bezcennych składników, które wzmacniają, oczyszczają i regenerują ludzki organizm.

Duża ilości chlorofilu zawartego w liściach pokrzywy zapobiega niedokrwistości organizmu. Pokrzywa zawiera też w sobie sole mineralne oraz mikroelementy, takie jak: magnez, wapń, potas oraz doskonale przyswajalne żelazo (bezcenne!), szczególnie ważne w leczeniu osłabienia, apatii lub anemii. Wyciąg z liści pokrzywy i sporządzone z niej napary pomagają w pozbyciu się toksyn (zwłaszcza mocznika) z organizmu, a także ułatwiają trawienie i łagodzą dolegliwości związane ze stanem zapalnym przewodu pokarmowego. Ta na pozór zwykła roślina, jest również źródłem cennych witamin: A, B, C oraz K. Doskonale oczyszcza i wzmacnia nerki. A teraz bardziej szczegółowo o tym.

Co potrafi pokrzywa?

  • Wzmacnia układ odpornościowy!

Naukowcy stwierdzili, że pokrzywa posiada właściwości immunologiczne oraz immunomodulujące – czyli zwiększa lub zmniejsza aktywność komórek odpornościowych organizmu, co może być bezcenne w przypadku wielu chorób o podłożu autoimmunologicznym, jak np. reumatoidalne zapalenie stawów. Udowodniono również, że pokrzywa pobudza proces niszczenia chorobotwórczych bakterii, wirusów oraz grzybów. Wspomaga wytwarzanie w organizmie limfocytów typu T – komórek produkujących przeciwciała. Wiadomo również od dawna, że pokrzywa sprzyja tworzeniu naturalnej broni przeciw wirusom zwanej interferonami.

  • Oczyszcza, leczy i chroni nerki!

Już słynny medyk Avicenny pisał o niezwykłym działaniu pokrzywy na nerki. Pokrzywa od wieków jest więc wykorzystywana do oczyszczania i leczenia nerek, min. kamicy nerkowej, skąpomoczu, czy też stanów zapalnych nerek, pęcherza moczowego oraz dróg moczowych. Pokrzywa jest zalecana osobom z nadciśnieniem tętniczym krwi, u których istnieje duże ryzyko uszkodzenia nerek – pokrzywa działa na nie ochronnie.

  • Idealny lek na anemię!

Od zawsze podawano pokrzywę rekonwalescentom, osobom osłabionym, cierpiącym na anemię czy wyczerpanym. Teraz udowodniono już naukowo, że pokrzywa posiada bezcenne i niesamowite właściwości krwiotwórcze. Zawiera idealną i unikalną mieszankę składników: kwasu foliowego, żelaza, miedzi i witaminy K – a więc składników biorących udział w tworzeniu czerwonych krwinek i hemoglobiny. Dlatego z pewnością pokrzywa jest idealną rośliną, która wzmacnia organizmy naszych dzieci oraz wszystkich osób osłabionych, zestresowanych, przemęczonych, żyjących w pośpiechu, używających leków itd.

  • Oczyszcza organizm po antybiotykoterapii!

Po kuracji antybiotykami organizm wymaga oczyszczenia i regeneracji. Idealnie czyni to pokrzywa, ponieważ pomaga w usuwaniu z organizmu metabolitów (pozostałych po lekach), oczyszcza wątrobę oraz nerki i przywraca równowagę biologiczną organizmu. Regeneruje również osłabiony organizm, ponieważ zawiera mnóstwo cennych składników, w tym wspomniane już żelazo oraz kwas foliowy.

  • Oczyszcza organizm – również z chemii, z kwasu moczowego i wszelkich toksyn!

Kwas moczowy osadzając się w stawach powoduje stany zapalne oraz ostry ból i obrzęki. Pokrzywa wspiera usuwanie kwasu moczowego wraz z moczem. Pomaga pozbyć się mocznika czy jonów sodu. Oczyszcza również organizm osób, które długotrwale przyjmują leki czy też jedzą pożywienie zawierające chemiczne dodatki.

  • Leczy reumatyzm i artretyzm!

Już w starożytnym Rzymie pokrzywą leczono reumatyzm, artretyzm, gościec i wszelkie bóle stawów. Współcześnie przeprowadzono na szeroką skalę badania obejmujące 10.000 pacjentów cierpiących na przewlekłe bóle reumatyczne. Każda z badanych osób otrzymywała codziennie porcję wyciągu z pokrzywy (wodno – alkoholowego), który odpowiadał 9,64g suszonej pokrzywy. Okazało się, że aż 95% badanych osób stwierdziło wyraźną poprawę stanu zdrowia i samopoczucia. Aby zlikwidować problemy ze stawami zaleca się również znaną od dawna metodę biczowania. Skuteczność tego leczenia również udowodniono naukowo. Osoby, które miały problemy ze stawami kciuka lub palców po tygodniu „biczowania” tych miejsc lub robienia okładów stwierdziły bardzo wyraźną poprawę oraz zwiększoną ruchomość stawów. W ten sposób działa kwas mrówkowy, histamina i inne substancje, które powodują, że pokrzywa parzy. Wywołują one na skórze silne przekrwienie, co daje poczucie gorąca i pieczenia. Działa to bardzo podobnie jak akupunktura, która pobudza receptory. Niesamowite są wyniki badań, które pokazują, że działanie pokrzywy w przypadku przewlekłego reumatoidalnego zapalenia stawów było tak silne, że u niektórych pacjentów wycofano niesteroidowe leki przeciwzapalne, ponieważ okazały się niepotrzebne. Jak wiemy sterydy mają liczne działania uboczne, a pokrzywa nie.

  • Oczyszcza i wspomaga regenerację wątroby!

Francuscy eksperci dowodzą, że pokrzywa daje świetne efekty w przypadku uszkodzenia wątroby, np. wszelkimi substancjami chemicznymi. Leczy też zatrucia wątroby.

  • Leczy stan zapalny jelita grubego!

Jak dowodzą amerykańscy naukowcy składniki zawarte w pokrzywie leczą stan zapalny jelita grubego.

  • Dodaje energii i zapobiega nowotworom!

Pokrzywa zawiera mnóstwo krzemu, który wzmacnia biopole energetyczne człowieka. Zawartość cennych składników odżywczych działa lepiej niż niejeden energydrik! Krzem jest bezcennym pierwiastkiem dla człowieka, który jest niestety słabo przyswajalny. Najlepsza jego forma to świeże rośliny. Podczas sezonu warto więc korzystać z możliwości zbierania pokrzywy, aby uzupełnić organizm w ten cenny pierwiastek. Gdy w naszym organizmie jest zbyt mało krzemu (badania wykazują, że Polacy cierpią na jego znaczny niedobór), stwarzamy w organizmie idealne warunki dla powstawania nowotworów, narażamy się na zawał serca, a nawet udar. Dlatego osoba dbająca o zdrowie powinna w czasie sezonu jak najczęściej jadać potrawy z pokrzywą, pić sok z pokrzywy lub napar ze świeżych pokrzyw.

  • Wspomaga leczenie alergii!

Jedno z amerykańskich pism naukowych opublikowało informację, że badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazały, że pokrzywa działa przeciwalergicznie i zdecydowanie łagodzi objawy kataru siennego. Dzieje się tak prawdopodobnie za sprawą flawonoidów, które działają przeciwhistaminowo. Prawdopodobnie duży wpływ ma na to również działanie immunomodulujące pokrzywy.

  • Wzmacnia kości, ułatwia ich zrastanie i zapobiega osteoporozie!

Pokrzywa zawiera mnóstwo dobrze przyswajalnego przez ludzki organizm wapnia oraz krzemu. Ta mieszanka czyni pokrzywę remedium na wszelkie problemy z kośćmi, sprawia, że stają się mocniejsze, szybciej się zrastają, a chrząstki stawowe ulegają odnowieniu.

  • Przedłuża młodość!

Pokrzywa zawiera mnóstwo antyoksydantów, które unieszkodliwiają wolne rodniki odpowiedzialne za degenerację organizmu (starzenie) oraz mnóstwo chorób, w tym choroby serca i układu krążenia, choroby Parkinson i Alzheimera, choroby oczu, nowotwory, cukrzycę itd. Do tych bezcennych antyoksydantów zaliczana jest witamina C, E, kwas foliowy czy karoten, w które bogata jest pokrzywa.

  • Likwiduje obrzęki, usuwa nadmiar wody z organizmu!

Nogi, twarz, powieki, a czasem całe ciało puchną, ponieważ organizm gromadzi i zatrzymuje wodę. Pokrzywa skutecznie pomaga usunąć te złogi, ponieważ działa lekko moczopędnie i usprawnia pracę nerek.

  • Wspomaga odchudzanie!

Pokrzywa zawiera sekretynę – co aktywizuje pracę trzustki oraz wpływa na produkcję żółci przez wątrobę. Ułatwia i reguluje trawienie, przez co jest wsparciem dla osób, które pragną zgubić zbędne kilogramy. 

co można zrobić z pokrzywy?
Pokrzywa w kuchni

W mojej kuchni pokrzywa ma bardzo szerokie zastosowanie. Uzbrojona w ogrodowe rękawice i nożyczki zbieram ją wczesną wiosną (zwykle w maju), a potem suszę. Napar z suszonych liści pokrzywy pije regularnie cała nasza rodzina, włącznie z małą Helenką, aż do chwili, gdy wczesną wiosną pojawią się nowe rośliny. Oczywiście tak jak w przypadku wszystkich innych ziół, jeśli pije się je regularnie, niezbędne jest robienie kilkutygodniowych przerw.

Natomiast przez cały sezon wiosenno – letni z pokrzywy gotuję pyszną zupę z pokrzywy (przepis podałam w mojej książce pt. „Smak miłości”), dodaję do jajecznicy oraz do sałatek. Świeże gałązki dodaję również do gotowania zup (obowiązkowo do rosołu i do bulionów), do zupy szczawiowej itd. Wspaniały jest również „szpinak z pokrzywy” – a więc młoda pokrzywa przyrządzona podobnie jak szpinak – uduszona na oliwie z oliwek, z dodatkiem dużej ilości czosnki i soku z cytryny.

Do celów kulinarnych zbieramy pokrzywy niezbyt wyrośnięte, najlepiej takie, które mają wysokość od 15 do 25 centymetrów. Najlepiej tylko trzy górne piętra. Liście i ziele pokrzywy można zbierać dwa, a nawet trzy razy w sezonie – z odrastających roślin (po skoszeniu), a z nowych pędów nawet jeszcze jesienią. Warto jednak pamiętać, że do celów leczniczych najcenniejsza jest pokrzywa kwietniowa, majowa i ewentualnie ta z początku czerwca, jednak do celów kulinarnych późniejsza, odrastająca po skoszeniu pokrzywa również jest bardzo cenna! Ważne jest, żeby pokrzywa nie zaczęła kwitnąć, ponieważ wówczas wszystko co najcenniejsze oddaje kwiatom oraz powstającym w nich nasionom.

Liście pokrzywy sparzone gorącą wodą przestają parzyć, dzięki czemu swobodnie możesz je kroić i dodawać do sałatek, jajecznicy i innych potraw. Z odrobiną czosnku lub czosnkowej oliwy są naprawdę bardzo smaczne. Starsze liście pokrzywy stają się twarde, suche i włókniste, zwłaszcza te, które rosną w miejscach mocno nasłonecznionych. Lepiej zbierać ją w miejscach lekko chociaż zacienionych – ta będzie bardziej delikatna i soczysta.

Oprócz działań odżywczych i leczniczych pokrzywa ma również szerokie zastosowanie w kosmetyce. Genialna na włosy, zwłaszcza te z tendencją do przetłuszczania. Wzmacnia je i zapobiega ich wypadaniu. Sok lub intensywny wywar można wcierać u nasady włosów, a rozcieńczony wodą stosować jako płukankę.

Moja rada:

Najcenniejsza jest młoda pokrzywa, zebrana przed początkiem okresu jej kwitnięcia – w kwietniu, maju i ewentualnie do połowy czerwca. Zależy to od części kraju, położenia geograficznego oraz pogody w danym roku. Zbieram ją w gumowych rękawicach i w nich wyciskam z niej sok lub kroję na zupę.

Jak zrobić sok z pokrzywy?

Gdy chcę przygotować sok, to zawsze zbieram większą ilość pokrzywy, ponieważ nie jest zbyt soczysta. Nie każda sokowirówka jest w stanie z nią sobie poradzić. Lepiej sprawdzają się sokowniki. Jeśli takiego nie posiadasz, to proponuję metodę klasyczną, jaką stosował mój dziadek:

Zebraną pokrzywę należy zalać gorącą wodą (nie wrzątkiem), aby stała się bardziej soczysta i aby oczyścić ją z wszelkich zanieczyszczeń. Następnie można zmielić ją w maszynce do mielenia i wycisnąć z niej sok używając gazy. Jeśli pokrzywa jest wyjątkowo sucha i nadal nie udaje się wycisnąć soku, wtedy zmieloną pokrzywę należy zalać niewielką ilością zimnej wody, wymieszać i wtedy wycisnąć z niej sok. Bez obaw, będzie bardzo wartościowy!

Dla wzmocnienia organizmu i poprawy wyników krwi wystarczy pić zaledwie 1-2 łyżki soku dziennie, np. przez ok. 2 tygodnie. Zaleca się, aby nie przekraczać 3 łyżek soku dziennie.

Moim zdaniem taki sok nie jest niesmaczny, ale niektóre osoby za nim nie przepadają. Oczywiście można dodać go do soków i wszelkich np. zielonych koktajli!

Sok z pokrzywy można przechowywać w lodówce przez ok. 4 dni. Większą ilość soku można tez zamrozić, np. w formie kostek lodu. Wtedy dodane do napojów czy koktajli są wspaniałym, pysznym, orzeźwiającym i naturalnym wzmocnieniem. Cóż, warto spróbować tej najcenniejszej, a jednocześnie najtańszej metody oczyszczenia i wzmocnienia organizmu. Spróbujcie, a z pewnością docenicie jej cudowne działanie!

Suszenie pokrzywy:

Zbieramy tylko trzy górne piętra młodej pokrzywy, przed okresem jej kwitnięcia. Nie radzę zbierania jej do reklamówki (aby rośliny się nie zaparzyły), ale przewiewnego koszyka. Zebrane pokrzywy należy umyć i osuszyć – ja opłukane pokrzywy wkładam do koszyka, wieszam go na zewnątrz i od czasu do czasu koszykiem potrząsam, aby była wentylacja, a woda swobodnie skapywała. Suchą pokrzywę można rozłożyć na specjalnych sitach, suchej fizelinie lub np. gazetach (ja nie przepadam za zapachem farby drukarskiej i uważam, że nie jest zdrowa…), w suchym, przewiewnym i zacienionym miejscu. Ziół nigdy nie suszymy na słońcu, ponieważ tracą swoje wartości odżywcze. Jeśli pokrzywę zebraliśmy w porze deszczowej i nie ma szansy na poprawę pogody, to zioła można ususzyć w piekarniku przy niezbyt wysokiej temperaturze i otwartych drzwiczkach. Dobrze ususzona pokrzywa powinna mieś śliczny, zielony kolor. Jeśli jest żółtawa lub brunatna to znaczy, że była suszona w zbyt wysokiej temperaturze lub na słońcu i straciła swoją wartość odżywczą i leczniczą.

Aby otrzymać 1 kg suszu należy zebrać ok 4kg – 4,5kg świeżej pokrzywy. Ususzoną pokrzywę należy przechowywać w suchym i zacienionym miejscu, w papierowych torebkach, woreczkach z naturalnych tkanin lub suchych i szczelnie zamykanych pojemnikach.

UWAGA! Pokrzywę należy zbierać tylko w miejscach czystych ekologicznie, z daleka od dróg i zanieczyszczeń!

Kto powinien uważać na pokrzywę?

  • Pokrzywa jest rewelacyjna do osób, które cierpią na cukrzycę. Niemniej jednak osoby, które przyjmują leki na cukrzycę nie powinny używać pokrzywy, ponieważ pokrzywa nasila ich działanie.
  • Przy łagodnie podwyższonym poziomie cukru we krwi, zanim zacznie się stosować leczenie farmakologiczne warto jest zacząć od stosowania pokrzywy lub ziołowych mieszanek z pokrzywą i zobaczyć, jak reaguje na to organizm (robić badania i sprawdzać wyniki).
  • Kuracja pokrzywą NIE powinna być stosowana przed zabiegiem chirurgicznym i przez tydzień po nim (ze względu na możliwość intensywnego krwawienia).
  • Zaleca się również, aby nie stosować pokrzywy jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi.
  • Również w przypadku obrzęków serca, spowodowanych ostra niewydolnością nerek.
  • Niektórzy lekarze odradzają stosowania pokrzywy przez kobiety, u których stwierdzono cysty na jajnikach.

Wszystkim osobom zaineresowanym pokrzywą serdecznie polecam książkę pt. ”Pokrzywa – nadzwyczajny lek” Zbigniewa T. Nowaka – kopalnia wiedzy!

Życzę dużo zdrowa, mnóstwo radości podczas zbierani pokrzywy i ciepło pozdrawiam! 🙂

Przepis na wzmacniającą zupę z pokrzywy znajdziesz tutaj.

Przepis na Szybki, bezglutenowy chlebek z pokrzywą znajdziesz tutaj. Uwaga – do tego chlebka wystarczy dodać garść posiekanych listków młodej lub suszonej pokrzywy.

Sok z pokrzywy można też oczywiście kupić.
W moim ulubionym sklepie Stragan Zdrowia znalazłam następujące „pokrzywowe” propozycje: